بهره رسانند . اگر خون تف كردنى از سينه آمده است ، علاجش با داروها و ضمادهايى است كه در گوهر لطيف هستند يا اينكه با چيزى كه داراى گوهر لطيف است آميخته شده‌اند - كه آنها را نام برده‌ايم - تا دارو بتواند به سينه برسد . آب ريحان كوهى در اين‌باره مىتواند هر دو كار را انجام دهد ( چه گذاشتنى باشد و چه نوشيدنى . م ) اگر سبب خون تف كردن گرما بود ، علاجش را از داروهايى كه ذكر كرده‌ايم بجوى ! اگر سبب خون تف كردن سرما بود - چنان‌كه سابقا بحثش آمد - علاجش آن است كه جالينوس فرموده است . مىفرمايد : « جوانى از سرما به خون برآوردن از راه دهان مبتلا شده بود ، او را چنين معالجه كردم : روز اول رگ زدم و همان روز رگ زدن را دوباره كردم ، دست و پاهايش را ماساژ دادم و چنان‌كه در هر حالتى كه بخواهيم ريزش خون را بند آوريم ، دست و پاهايش را بستم ، دستور دادم كه سوپ بخورد قيروطى « ثافسيا » بر سينه‌اش گذاشتم و شبانگاه قيروطى را برداشتم كه مبادا بيش از حد لازم سينه را گرم نمايد ؛ اين‌باره هم دستور دادم كه از سوپ تغذيه كند ، بعد از سوپ خوردن داروى « بزرها » را تجويز كردم كه تناول نمايد . در سومين روز باز همان قيروطى ( ثافسيا ) را براى مدت سه ساعت بر سينه‌اش گذاشتم و آنگاه برداشتم ، براى غذايش آب جو ، شورباى سادهء گوشت اردك تجويز كردم . وقتى احساس كردم كه مزاج ريهء جوان به اعتدال برگشته و جوان سرحال آمده است و ديگر بيمى نمىرود كه ورمى در ريه روى دهد ، به وسيلهء ترياق كهنه و تمام عيار ريه‌اش را پاكسازى كردم . به تدريج جوان را وادار كردم كه شير الاغ بنوشد ، و داروهاى علاج خون برآوردن بخورد . » . همو ( جالينوس ) مىفرمايد : « هركسى كه براى اين حالت خونريزى از راه دهان در روز اول بيمارى به من مراجعت كرده است شفا يافته است ، و كسانى را كه حالت بيماريشان بر خلاف اين حالت بوده به گونه‌هاى مختلف معالجه كرده‌ام » . ما خودمان فايدهء اين علاج جالينوس را ديده‌ايم و بيمارانى را كه به همان حالت بيمار سرمازدهء جالينوس بوده‌اند از اين طرز علاج يا علاج نزديك به آن معالجه كرده‌ايم . اگر تشخيص دادى كه خون برآمده از راه دهان از اثر رطوبت و سست شدن است ، داروهايى در علاج بيمار به كار بر كه خشكانيدن و گرم كردن و گيرندگى داشته باشند . از قبيل : بيخ گورگياه . مصطكى ، زيرهء بوداده ، پونهء كوهى ، زاج سفيد ، گندبيدستر ، زعفران كه حب بلعيدنى شوند ؛ و گاهى برحسب نياز داروهاى دارندهء گيرندگى ميانه با اين داروها قاطى مىشود ، مانند شاه بلوط . من از اين داروها داروهاى تركيبى ايجاد كرده‌ام كه در اقرابادين ذكر شده‌اند . اگر تشخيص دادى كه سبب خون از دهان آمدن خشكى است - كه اين حالت كمتر روى